Blog

  Blog van Wim van Deventer - 2013-11-14
Wijn als bron van inspiratie voor de zorg.

Priorat is een streek ten zuid-westen van Barcelona omgeven door een jong, grillig, gebergte. Deze streek waar nu nog ongeveer 10.000 mensen wonen werd lang geleden uitgezocht door de Cisterciencers om een nieuwe orde te stichten.
 
Twitter, LinkeIn, Hyves, Facebook Linkedin FaceBook Twitter Hyves

Reacties:

0
 


Reageer:

Naam:
A value is required.Minimum number of characters not met.Exceeded maximum number of characters.
Emailadres:
A value is required.Invalid format.Minimum number of characters not met.Exceeded maximum number of characters.
Reactie:
  A value is required.Minimum number of characters not met.Exceeded maximum number of characters.



Volgens de inwoners ligt Priorat overigens niet in Spanje maar in Catelonie. De kloosterlingen zochten hiervoor niet alleen afgelegen en ontoegankelijke gebieden, maar ook grond om  mooie wijn te verbouwen. Zij wisten dat mensen bereid waren daarvoor een goede prijs te betalen. Rondom het klooster van Scalidei vestigden zich kleine boeren die land pachtten van het klooster tegen 10 % van de opbrengst, die in natura werd betaald en opgeslagen in immense grotten. Het gebied was zo ontoegankelijk dat de boeren hun de druivenoogst bij hun huis in de kelder persten en lieten fermenteren om daarna de wijn in de grond te bewaren. Wanneer de boeren een goede prijs konden krijgen, vervoerden zij de wijn in tonnen per ezel naar rijke afnemers in de stad.

Aan het begin van de 19e eeuw werd het inmiddels zeer machtige en rijke  klooster door de regering verjaagd. Aanvankelijk werden zij slechts getroffen hoge accijns die de kloosters kregen opgelegd. Maar in 1835 werden de kloosters in Spanje definitief onteigend.

Toen in Frankrijk de wijnproductie ineenstortte als gevolg van de Phyloxera bacterie, betekende dit een geweldige impuls voor dit gebied, omdat er bij gelijke vraag weinig aanbod was waardoor de prijs van wijn sterk steeg. In deze "gouden tijd" tijd groeide de bevolking in aantal tot 30.000 inwoners.

Door meer wijnstokken per m2 te planten nam de productie toe en door het geringe buitenlandse aanbod bleef de afname van de kwaliteit hierdoor onopgemerkt, tenzij men natuurlijk een liefhebber was. Enkele decennia later werden ook de Spaanse druiven door dezelfde luis getroffen. Het gevaar dat men had kunnen zien aankomen was niet afgewend, en deed zich in 1893 met een omgekeerd effect voor dat nog werd versterkt door de slechte kwaliteit. Omdat het land zich zo eenzijdig had ontwikkeld, leed de bevolking zwaar onder de armoede en trok weg. De achterblijvers stichten een coöperatie maar zij wilden in korte tijd zo veel mogelijk wijn produceren om zich uit de armoede te ontworstelen. Zij bereikten het tegenover gestelde vanwege de slechte kwaliteit van die wijn.

Ook de weliswaar schitterende maar geïsoleerde ligging van het gebied droeg niet bij aan het economisch herstel. Hierin kwam pas verbetering toen de logistieke infrastructuur met Europees geld werd verbeterd en pas dertig jaar geleden onder de inspirerende leiding van de Fransman Rene Barbier. Zie you-tube film:




Ssamen met vier vrienden een nieuwe generatie wijnproducenten opstond. Zij vormden met elkaar een Catalaanse cirkel van mensen met dezelfde ambitie: de kwaliteit en daarmee de toegevoegde waarde, van de wijn uit deze streek verhogen en dit doen door beperking van het aantal wijnstokken en het aanbieden van blends met specifieke aan dit gebied verbonden druivenassen. De keuze om zich te specialiseren was noodzakelijk, omdat de populaire wijnen zoals Chardonnay, Cabernet en Merlot, elders geproduceerd kunnen worden tegen veel lagere kosten. De kwaliteitsbewuste consument wist deze authentieke wijnen te waarderen en was bereid daarvoor een hogere prijs te betalen. De grotten van de monniken worden weer gebruikt, maar nu uitsluitend voor het bewaren van prachtige wijnen.

Terwijl ik met een mooi glas Clos Mogador onder handbereik deze indrukken verwerk, dwalen mijn gedachten af naar Nederland waar ik werkzaam ben in de gezondheidszorg bij het #RRR. Een revalidatiecentrum dat volledig is gespecialiseerd in het behandelen van ouderen. Ik signaleer enkele overeenkomsten die mij treffen.

Van de wijze waarop de zorg is georganiseerd en gefinancierd, gaat een ontwrichtende werking uit op de samenleving. In die zin lijkt het alsof wij net als in In Priolat tegen beter weten in, ingrijpende maatregelen achterwege hebben gelaten. We zijn ons dat nog immer onvoldoende bewust, omdat we slechts 100 euro per maand aan verzekeringspremie betalen per volwassene, terwijl de totale kosten per persoon meer dan het vijfvoudige bedragen. Een gezin met twee kinderen klaagt over de energie rekening, maar gaat voorbij aan de kosten voor hun gezondheid die het tienvoudige bedragen. Tweeverdieners, 1½ X modal, samen 50.000 euro, geven 12.500 euro (25% van hun inkomen) aan zorg uit. De gevolgen zijn nu al vergelijkbaar met die van het Phyloxera bacterie. Diverse orgganisaties hebben deze dreiging zien aankomen (#VWS, #financiën, #SCP sociaal cultureel planbureau, #ZN) In slechts enkele jaren tijd hebben hun woordvoerders, waar onder de huidige Staatssecretaris dhr Martin van Rijn, de oud vice premier Wouter Bos, Paul Schnabel en Leon van Halde als sleutel figuren, een cultuur omslag gerealiseerd. Dat het hier net als in Priolat ook om vijf gedreven mensen gaat die elkaar goed kennen is natuurlijk toeval. Er is een hoofdlijnenakkoord gesloten met alle brancheorganisaties dat tot doel had de totale zorguitgaven te beteugelen. Wat niet verwacht werd heeft zich in korte tijd voltrokken. De kosten zijn niet alleen beteugeld maar zelfs afgenomen. In een tijd waarin de economische omstandigheden mensen tot spaarzaamheid aanzetten is een eigen bijdrage geïntroduceerd waardoor de zorgconsumptie is gerationaliseerd en uitgesteld.Omdat zowel de oorzaken als de precieze gevolgen voor de volksgezondheid talrijk en soms tegengesteld zijn en de gewenste financiële effecten zo sterk in de gewenste richting zijn gegaan, is het hoofdlijnen akkoord recent verlengd tot 2017. Het gevaar van een ontwrichting zoals de Phyloxera bacterie in het midden van de vorige eeuw in Europa veroorzaakte, is daarmee vooralsnog afgewend. Maar het de vraag tegen welke prijs en ook of de gezondheidszorg hier zelf beter van wordt. Ik denk van niet, tenminste als er niet meer aandacht uitgaat naar: kwaliteit, diversiteit en kleinschaligheid. Als producent, niet van wijn maar van zorgdiensten, voorzie ik dat de toepassing van het hoofdlijnen akkoord, voor zorgaanbieders tot gevolg zal hebben, dat zij ook de komende jaren geconfronteerd zullen worden met inkopers die de zorg slechts tegen de in hun optiek laagst mogelijke prijs willen contracteren. Er wordt daarbij nauwelijks onderhandeld, want hun wil is wet. Zij houden bovendien geen rekening met: de noodzaak om te blijven innoveren, lokale omstandigheden of bijzondere behandelmethoden. Het is of zij willen zeggen: als u druiven op een steile helling wilt verbouwen, is dat uw zaak maar wij  betalen niet meer dan de kosten op vlak terrein. Of als u druiven met de hand wilt plukken moet u dat zelf weten, maar wij betalen slechts voor machinaal plukken. De nadruk ligt te zeer op meer produceren zonder dat de inkomsten van de leveranciers toenemen.

Wat daarbij uit het oog wordt verloren, is dat het in essentie gaat om het creëren van waarde. Dat dreigt nu door de zorgverzekeraars en de zorgaanbieders uit het oog te worden verloren. Aanvullende verzekeringen worden nu niet langer afgesloten, omdat niet duidelijk is wat hiervan de meerwaarde is.

In plaats daarvan worden nu polissen aangeboden (#Hema) met kortingen die door anderen (ouderen, chronisch zieken) moeten worden betaald. Een zorgaanbieder wil overleven en voelt zich daardoor gedwongen om als reactie op deze ontwikkeling ook zijn kostenstructuur aan te passen. Daarbij is het de uitdaging, dat dit wordt gedaan zonder dat de patiënt hier last van ondervindt. De mogelijkheden daartoe zijn altijd aanwezig, maar helaas ook beperkt. Zeker wanneer je al een boven gemiddelde prestatie levert. Het vormen van een cirkel van aanbieders zoals in Priorat zou uitkomst kunnen bieden maar is bij wet verboden (kartelvorming).

De kritische consument zal zich wel gaan afvragen of hij niet meer zorg wil ontvangen dan het verschraalde pakket dat hem in de toekomst nog zal worden aangeboden. Dat kan, maar dan zal hij daar ook voor moeten betalen en onder de huidige omstandigheden vaker naar het buitenland toe moeten om daar de gespecialiseerde zorg te ontvangen.

Een fles wijn wordt soms zelfs voor twee euro aangeboden. Dat is ver onder de kostprijs. Bedrijven die hieraan toegeven doen dat bijvoorbeeld omdat zij een ernstig liquiditeitsprobleem hebben en zij proberen zo, veelal tevergeefs, een fallissement af te wenden.

Zorgaanbieders houden nu nog aan het eind van het jaar ongeveer 1,5 % van hun omzet als resultaat over. Bij een minimale loonsverhoging die, en datzelfde geldt voor de inflatie, zoals veel zorgverzekeraars dicteren niet mag worden doorberekend, eindigt menig zorgaanbieder volgend jaar in de rode cijfers.

Aan de materialen die we in het RRR gebruiken worden hoge eisen gesteld. Het RRR is trots op het opleidingsniveau van de toegewijde en gemotiveerde medewerkers en op de resultaten die zij samen met de patiënten behalen. 80% van de ouderen met een gemiddelde leeftijd van 80 jaar, die bij het RRR revalideert na een ziekenhuisopname, gaat weer naar huis terug. Het RRR maakt mensen beter. Het RRR draagt daarmee ook bij aan de kostenbeheersing. In de gesprekken met de zorgverzekeraars spreekt daar ook waardering uit, maar zij sluiten af met de zinsnede: "volgend jaar mag u wel meer patienten behandelen maar u mag daarvoor niet meer kosten in rekening brengen". Inflatie noch cao aanpassingen mogen worden doorberekend.

Wanneer de polishouders (dat zijn wij allemaal!) dit doorzien en het is nog niet te laat, zullen ze alsnog voor een aanvullende verzekering kiezen of overstappen naar een andere zorgverzekeraar. Een goed alternatief is bijvoorbeeld de "Beter dichtbij" polis van #DSW en #ASR. Aan deze zorgverzekeringspolis, die ook door het RRR wordt ondersteund zijn voor de polishouder geen extra kosten verbonden. Desondanks wordt toch op een realistische wijze ingekocht waardoor ook kleine en gespecialiseerde zorgaanbieders kunnen overleven.

Ik zou wensen dat ook de andere zorgverzekeraars zich niet alleen op de prijs concentreren, maar ook op de kwaliteit van het geen zij kopen. Voor een goede gezondheid en de zorg die daartoe bijdraagt en efficiënt georganiseerd zijn vele mensen bereid een daarbij passende prijs te betalen.

Maar of ook de andere zorgverzekeraars dit doorzien is de vraag? Zorgverzekeraars zouden van een mooi glas wijn moeten houden!